Kunnen zonneparken netcongestie veroorzaken?

Netcongestie raakt steeds meer Nederlandse bedrijven die hun energieverbruik willen verduurzamen. Het elektriciteitsnet kan simpelweg niet altijd alle opgewekte duurzame energie verwerken, wat leidt tot wachttijden en hogere kosten. Voor organisaties die hun duurzaamheidsdoelstellingen willen behalen, is dit een groeiende uitdaging.

De vraag is echter: maken zonneparken het probleem erger, of kunnen ze juist onderdeel van de oplossing zijn? Het antwoord is genuanceerder dan je misschien denkt.

Wat is netcongestie en hoe ontstaat het?

Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar elektriciteit groter is dan de transportcapaciteit van het elektriciteitsnet op een bepaald moment en op een bepaalde locatie. Het is vergelijkbaar met een verkeersopstopping: te veel verkeer voor de beschikbare wegcapaciteit.

Het elektriciteitsnet bestaat uit verschillende spanningsniveaus, van hoogspanning tot laagspanning. Wanneer er meer stroom wordt geproduceerd of gevraagd dan de kabels en transformatoren aankunnen, ontstaat er congestie. Dit gebeurt vooral op momenten van piekproductie van zonne-energie (zonnige middagen) of bij een hoge vraag (koude winteravonden).

Netbeheerders moeten dan ingrijpen door productie te beperken of vraag af te schakelen. Voor bedrijven betekent dit vaak wachttijden voor nieuwe aansluitingen of beperkingen in hun energieverbruik. De kosten hiervan worden uiteindelijk doorberekend aan alle gebruikers.

Kunnen zonneparken daadwerkelijk netcongestie veroorzaken?

Ja, grote zonneparken kunnen netcongestie veroorzaken, vooral tijdens zonnige periodes wanneer ze tegelijkertijd veel stroom op het net zetten. Dit gebeurt voornamelijk bij centraal opgestelde zonneparken die hun volledige productie via het elektriciteitsnet moeten transporteren.

Het probleem ontstaat door de golfbeweging van zonne-energie. Op zonnige dagen produceren alle zonneparken in een gebied tegelijk grote hoeveelheden stroom. Het lokale elektriciteitsnet kan deze piekproductie niet altijd verwerken, vooral niet in dunbevolkte gebieden waar veel zonneparken staan maar weinig lokale afname is.

Daarnaast veroorzaken zonneparken onvoorspelbare schommelingen. Wolken die over een zonnepark trekken, kunnen de productie binnen enkele minuten laten dalen en weer laten stijgen. Deze variaties belasten het net extra omdat er voortdurend bijgeregeld moet worden.

Toch is het belangrijk om dit in perspectief te zien. Zonneparken zijn niet de hoofdoorzaak van netcongestie in Nederland, maar ze kunnen het probleem wel versterken op specifieke locaties en momenten.

Wat zijn de grootste oorzaken van netcongestie in Nederland?

De grootste oorzaken van netcongestie in Nederland zijn de snelle groei van hernieuwbare energie, verouderde netinfrastructuur en de toenemende elektrificatie van transport en verwarming. Deze factoren versterken elkaar en zorgen voor een perfecte storm op het elektriciteitsnet.

Verouderde infrastructuur speelt een cruciale rol. Veel van onze elektriciteitskabels en transformatoren dateren uit de tijd dat energieverbruik voorspelbaar was en voornamelijk uit grote centrales kwam. Het huidige net is niet ontworpen voor de tweezijdige stromen die ontstaan door duizenden kleine opwekkers.

De elektrificatie van de samenleving vergroot het probleem. Elektrische auto’s, warmtepompen en inductiekoken zorgen voor nieuwe pieken in de vraag. Tegelijkertijd groeit het aantal zonnepanelen op daken explosief, wat tot lokale overschotten leidt.

Geografische concentratie maakt het nog complexer. Veel zonneparken staan in Noord-Nederland, terwijl de grootste energievraag in de Randstad zit. Het transport van deze energie vereist extra netcapaciteit, die er vaak niet is.

Hoe kan netcongestie door zonne-energie worden voorkomen?

Netcongestie door zonne-energie kan worden voorkomen door slimme spreiding van opwek, lokaal verbruik te stimuleren en energieopslag in te zetten. De sleutel ligt in het beter matchen van productie en verbruik in tijd en plaats.

Lokale opwek en verbruik bieden de meest directe oplossing. Wanneer bedrijven hun eigen zonne-energie direct gebruiken, hoeft deze stroom niet via het net getransporteerd te worden. Een zonneoverkapping op het parkeerterrein kan hier uitkomst bieden, omdat de opgewekte energie direct ter plaatse wordt verbruikt.

Energieopslag helpt om pieken af te vlakken. Batterijen kunnen overtollige zonne-energie opslaan tijdens zonnige periodes en deze vrijgeven wanneer de zon niet schijnt. Dit vermindert zowel de piekbelasting op het net als de afhankelijkheid van externe stroomlevering.

Slim netbeheer en vraagrespons maken het mogelijk om energieverbruik te verschuiven naar momenten van hoge productie. Bedrijven kunnen hun energie-intensieve processen plannen op momenten dat er veel zonne-energie beschikbaar is.

Voor organisaties die hun energievoorziening willen verduurzamen zonder bij te dragen aan netcongestie, is eigen opwek op het bedrijfsterrein vaak de meest praktische route. E-Ports helpt bedrijven om hun parkeerterrein in te zetten voor duurzame energieopwekking met solar carports. Via onze configurator kun je eenvoudig doorrekenen wat een zonneoverkapping voor jouw situatie oplevert. Wil je meer weten over de mogelijkheden? Neem dan contact met ons op.