Is netcongestie in 2026 erger dan voorgaande jaren?

Netcongestie wordt een steeds grotere uitdaging voor Nederlandse bedrijven. Waar organisaties vroeger relatief eenvoudig hun elektriciteitsaansluiting konden uitbreiden, stuiten zij nu vaker op weigeringen van netbeheerders. Dit probleem escaleert snel, en 2026 wordt door experts gezien als een cruciaal kanteljaar. Voor bedrijven die afhankelijk zijn van een stabiele energievoorziening is het essentieel om te begrijpen wat er speelt en welke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn.

De gevolgen van netcongestie reiken verder dan alleen uitgestelde uitbreidingsplannen. Bedrijven zien zich genoodzaakt creatieve oplossingen te zoeken om hun energievraag te dekken, waarbij opwek op eigen terrein steeds aantrekkelijker wordt.

Wat is netcongestie en waarom wordt het een groter probleem?

Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar elektriciteit groter is dan de transportcapaciteit van het elektriciteitsnet op een bepaalde locatie. Het elektriciteitsnet kan simpelweg niet meer stroom vervoeren dan waarvoor het is ontworpen, vergelijkbaar met een snelweg die tijdens de spits vastloopt.

Het probleem verergert door verschillende ontwikkelingen die tegelijkertijd plaatsvinden. De elektrificatie van transport zorgt voor meer laadpalen, bedrijven schakelen over van gas naar elektriciteit voor verwarming en datacenters vragen steeds meer stroom. Tegelijkertijd wordt er massaal zonne-energie opgewekt die terug het net op moet.

Netbeheerders kunnen niet onbeperkt investeren in netuitbreiding. Nieuwe transformatoren en kabels kosten miljoenen euro’s en vergen jarenlange procedures. Bovendien moet de investering worden terugverdiend via netwerktarieven, wat de kosten voor alle gebruikers opdrijft. Dit creëert een vicieuze cirkel waarin de vraag sneller groeit dan de infrastructuur kan worden uitgebreid.

Hoe erg wordt netcongestie verwacht in 2026 vergeleken met nu?

Netcongestie zal in 2026 aanzienlijk erger zijn dan nu, met naar verwachting dubbel zoveel knelpunten op het elektriciteitsnet. Netbeheerders waarschuwen dat het aantal gebieden met transportbeperkingen drastisch zal toenemen, vooral in industriegebieden en rond grote steden.

De cijfers zijn alarmerend. Waar nu ongeveer 30% van de bedrijfsverzoeken voor netuitbreiding wordt uitgesteld of geweigerd, verwachten experts dat dit percentage in 2026 kan oplopen tot 50% of meer. Dit betekent dat de helft van alle bedrijven die meer stroom nodig heeft, tegen een muur aanloopt.

Vooral de combinatie van factoren maakt 2026 kritiek. De EU-verplichting voor bedrijven om hun CO2-uitstoot te rapporteren drijft de vraag naar elektrificatie op. Tegelijkertijd bereiken veel zonneparken hun piekproductie, wat het net verder belast. Netbeheerders kunnen deze groei niet bijbenen, ondanks miljardeninvesteringen in infrastructuur.

Regio’s rond Amsterdam, Rotterdam en in Noord-Brabant zullen het zwaarst getroffen worden. Bedrijven in deze gebieden moeten nu al rekening houden met wachttijden van jaren voor nieuwe aansluitingen of uitbreidingen.

Welke gevolgen heeft netcongestie voor bedrijven en organisaties?

Netcongestie heeft directe financiële en operationele gevolgen voor bedrijven. Organisaties kunnen hun groeiplannen niet uitvoeren, investeringen worden uitgesteld en in sommige gevallen moeten bedrijven zelfs overwegen te verhuizen naar gebieden met voldoende netcapaciteit.

De meest concrete gevolgen zijn uitgestelde uitbreidingen en hogere kosten. Bedrijven die hun productiecapaciteit willen vergroten, meer werknemers willen huisvesten of willen overstappen op elektrische bedrijfswagens, kunnen dit niet realiseren zonder extra stroomcapaciteit. Wachttijden van drie tot vijf jaar zijn geen uitzondering meer.

Voor bedrijven met duurzaamheidsdoelstellingen ontstaat een paradox. Zij willen van het gas af en elektrificeren, maar kunnen dit niet omdat het net vol zit. Dit frustreert niet alleen interne doelstellingen, maar kan ook extern problematisch zijn voor certificeringen zoals de CO2-prestatieladder of de B Corp-status.

Sommige organisaties zien zich genoodzaakt drastische stappen te nemen. Distributiecentra overwegen verhuizing naar minder belaste netgebieden, wat aanzienlijke kosten met zich meebrengt. Andere bedrijven investeren in tijdelijke noodstroomvoorzieningen of stellen investeringen in elektrificatie voor onbepaalde tijd uit.

Hoe kunnen bedrijven netcongestie omzeilen met alternatieve oplossingen?

Bedrijven kunnen netcongestie omzeilen door energie op te wekken en direct te verbruiken op eigen terrein, zonder gebruik te maken van het overbelaste elektriciteitsnet. Deze ‘achter-de-meter’-opwek vermindert de afhankelijkheid van netcapaciteit en biedt meer controle over energiekosten.

De meest praktische oplossing is zonne-energie op eigen terrein. Veel bedrijven denken eerst aan zonnepanelen op het dak, maar dit is niet altijd mogelijk door constructiebeperkingen, huurpanden of volgebouwde daken. Een zonneoverkapping op het parkeerterrein biedt dan uitkomst, omdat deze ruimte benut die er al is.

Energieopslag wordt steeds interessanter als aanvulling op zonne-energie. Batterijen maken het mogelijk om overdag opgewekte stroom ’s avonds of ’s nachts te gebruiken, wat de onafhankelijkheid van het net verder vergroot. Hoewel batterijen nog relatief duur zijn, dalen de prijzen snel.

Slimme energiemanagementsystemen helpen bedrijven hun verbruik te optimaliseren. Deze systemen schakelen automatisch niet-essentiële apparatuur uit tijdens piekuren en plannen energie-intensieve processen op momenten dat er voldoende eigen opwek is. Zo wordt de beschikbare netcapaciteit optimaal benut.

Voor bedrijven die nu tegen netcongestie aanlopen, is het verstandig om snel te handelen. Een quickscan van de mogelijkheden voor eigen energieopwek geeft inzicht in wat realistisch is. Bij E-Ports helpen we bedrijven om hun parkeerterrein in te zetten voor duurzame energieopwek met solar carports, zodat zij minder afhankelijk worden van het overbelaste elektriciteitsnet. Neem contact op om te bespreken hoe dit voor jouw situatie kan werken.