4 redenen waarom Stedin en Tennet geen nieuwe aansluitingen meer uitgeven

Steeds meer bedrijven lopen tegen hetzelfde probleem aan: ze willen investeren in zonnepanelen, laadpalen of andere duurzame installaties, maar het stroomnet zit vol. Netbeheerders Stedin en TenneT geven in grote delen van Nederland geen nieuwe aansluitingen meer uit, of stellen bedrijven jarenlang op een wachtlijst. Dit fenomeen heet netcongestie, en het raakt steeds meer organisaties die werk willen maken van hun verduurzaming. Wil je weten hoe dit jouw plannen beïnvloedt? Neem gerust contact op en we denken graag met je mee.

Het overvolle stroomnet: hoe zijn we hier gekomen?

Netcongestie is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Het is het resultaat van een samenloop van factoren die zich de afgelopen jaren tegelijk hebben voorgedaan. Het elektriciteitsnet in Nederland is decennialang ontworpen voor een wereld waarin energie centraal werd opgewekt en eenrichtingsverkeer kende: van centrale naar verbruiker. Die wereld bestaat niet meer.

Vandaag de dag stroomt energie alle kanten op. Zonneparken leveren terug aan het net, bedrijven verbruiken meer stroom dan ooit, en de vraag naar netcapaciteit groeit sneller dan de infrastructuur kan bijhouden. Hieronder lichten we de vier belangrijkste oorzaken toe.

1: De explosieve groei van duurzame energie

De sterke toename van zonne- en windenergie is een van de grootste aanjagers van netcongestie. Waar het stroomnet vroeger netjes kon voorspellen wanneer en hoeveel energie er door de leidingen stroomde, is dat nu een stuk complexer. Zonnepanelen op bedrijfsdaken, windmolens in de polder en grote zonneparken op het platteland sturen op piekmomenten enorme hoeveelheden stroom terug het net in.

Het net is simpelweg niet gebouwd om al die teruglevering te verwerken. Op zonnige zomerdagen, wanneer de opwek het hoogst is, loopt de spanning in het net op tot gevaarlijke niveaus. Netbeheerders zijn verplicht om de stabiliteit te bewaken, wat betekent dat ze op bepaalde momenten moeten ingrijpen of nieuwe aansluitingen weigeren.

Voor bedrijven die nu een solar carport willen installeren, is dit direct voelbaar. Zelfs als de investering technisch en financieel klopt, kan de netbeheerder de aansluiting blokkeren of vertragen.

2: De stijgende vraag door elektrificatie

Tegelijkertijd met de groei van duurzame opwek stijgt ook het verbruik razendsnel. Elektrificatie is de kern van de energietransitie: aardgas wordt vervangen door elektriciteit, verbrandingsmotoren maken plaats voor elektrische voertuigen, en industriële processen schakelen over op elektrische warmte. Al die verschuivingen vragen om meer netcapaciteit.

Laadpalen zijn een goed voorbeeld. Bedrijven met een wagenpark dat overschakelt op elektrisch rijden, hebben opeens veel meer aansluitvermogen nodig. Een enkel laadpunt voor een personenauto vraagt al enkele kilowatts; een snellader voor een elektrische bestelbus of vrachtwagen kan oplopen tot honderden kilowatts. Vermenigvuldig dat met tientallen voertuigen, en het is duidelijk waarom het net overbelast raakt.

Ook de groei van datacenters, warmtepompen en elektrische productieprocessen drukt zwaar op het beschikbare vermogen. De vraag groeit sneller dan ooit, terwijl het aanbod aan netcapaciteit achterblijft.

3: Onvoldoende netwerkcapaciteit en trage uitbreiding

Het bouwen en uitbreiden van elektriciteitsinfrastructuur kost tijd, veel tijd. Een nieuw transformatorstation of een extra hoogspanningsverbinding doorloopt jaren van planvorming, vergunningsprocedures, inspraakrondes en aanbestedingen. Waar de energietransitie in een stroomversnelling zit, verloopt de uitbreiding van het net op een heel ander tempo.

Netbeheerders zoals Stedin en TenneT investeren miljarden in de uitbreiding van het net, maar de projecten lopen structureel achter op de vraag. Personeel is schaars, materialen zijn duur, en procedures zijn complex. In de praktijk betekent dit dat bedrijven die vandaag een aansluiting aanvragen, soms tot 2028 of later moeten wachten voordat er capaciteit beschikbaar is.

Dit raakt niet alleen grote industriële afnemers. Ook mkb-bedrijven, scholen en vastgoedeigenaren die willen investeren in zonnepanelen of laadinfrastructuur, lopen tegen dezelfde muur aan. De wachtlijsten groeien, en er is geen snelle oplossing in zicht.

4: Wetgeving en prioritering van aansluitingen

Netbeheerders mogen niet zomaar kiezen wie wel en wie geen aansluiting krijgt. De wetgeving rond netcongestie is de afgelopen jaren aangepast om netbeheerders meer ruimte te geven om te sturen, maar dat leidt ook tot onduidelijkheid voor bedrijven. In 2026 gelden er regels waarbij bepaalde categorieën aansluitingen voorrang krijgen, zoals aansluitingen voor maatschappelijk relevante functies of projecten die bijdragen aan netontlasting.

Dit betekent in de praktijk dat projecten die slim omgaan met energie, bijvoorbeeld door opwek en verbruik lokaal te combineren, een betere positie kunnen innemen. Organisaties die investeren in batterijopslag of die hun energieverbruik flexibel kunnen aanpassen aan het aanbod, worden door netbeheerders gunstiger behandeld. Wetgeving rondom congestiemanagement biedt bedrijven de mogelijkheid om mee te werken aan het stabiliseren van het net in ruil voor een snellere of betere aansluiting.

Het is een complex speelveld, en de regels veranderen regelmatig. Voor bedrijven is het daarom belangrijk om goed geïnformeerd te zijn en tijdig te handelen. Met onze configurator kun je alvast verkennen welke oplossing bij jouw situatie past.

Wat betekent dit voor uw zonne-energieproject?

Netcongestie is een serieus obstakel, maar het is geen reden om plannen voor verduurzaming op de lange baan te schuiven. Integendeel: juist nu is het slim om na te denken over oplossingen die minder afhankelijk zijn van het overbelaste net.

Een solar carport of bikeport is hier een goed voorbeeld van. Door zonne-energie direct op te wekken op de plek waar het verbruikt wordt, zoals voor het laden van elektrische voertuigen of het verlichten van een bedrijfspand, verminder je de druk op het net. Dat maakt jouw project niet alleen duurzamer, maar ook aantrekkelijker vanuit het oogpunt van netbeheerders en wetgeving. De kosten voor een solar carport liggen tussen de 4.500 en 7.500 euro per parkeerplaats; een bikeport kost vanaf 800 euro per vierkante meter voor de fietsenstalling.

Organisaties die streven naar een hogere score op de CO2-prestatieladder, een BREEAM-certificering of een B Corp-status, vinden in lokale energieopwek een krachtig instrument. Het combineert duurzaamheidsambities met praktische kostenbesparingen, en dat zonder volledig afhankelijk te zijn van een overbelast stroomnet.

Wil je weten wat de mogelijkheden zijn voor jouw locatie en hoe je slim omgaat met de uitdagingen van netcongestie? Plan een afspraak en we bekijken samen welke oplossing het beste bij jouw situatie aansluit.

Veelgestelde vragen

Kan ik nog steeds zonnepanelen laten installeren als mijn regio last heeft van netcongestie?

Ja, dat is zeker nog mogelijk. De sleutel ligt in het slim combineren van opwek en verbruik op dezelfde locatie, zodat je minder of geen extra netcapaciteit nodig hebt. Een solar carport die de opgewekte energie direct gebruikt voor het laden van elektrische voertuigen of de stroomvoorziening van je bedrijfspand, is hiervan een goed voorbeeld. Zo omzeil je de wachtlijst bij de netbeheerder en profiteer je toch van de voordelen van zonne-energie.

Hoe kom ik erachter of mijn locatie te maken heeft met netcongestie?

Netbeheerders Stedin en TenneT publiceren congestiekaarten op hun websites waarop je per regio kunt zien of er sprake is van netcongestie en hoe ernstig die is. Daarnaast kun je contact opnemen met je netbeheerder voor een officiële capaciteitscheck op jouw adres. Wil je direct weten welke oplossingen haalbaar zijn voor jouw specifieke situatie? Neem dan contact op met een specialist die de technische en netgerelateerde aspecten voor je in kaart kan brengen.

Wat is congestiemanagement en hoe kan mijn bedrijf hiervan profiteren?

Congestiemanagement is een regeling waarbij netbeheerders bedrijven vragen om hun energieverbruik of -teruglevering flexibel aan te passen op momenten dat het net overbelast dreigt te raken. In ruil daarvoor kunnen bedrijven een vergoeding ontvangen of een betere positie op de wachtlijst voor een nieuwe aansluiting bemachtigen. Dit is vooral interessant voor bedrijven met batterijopslag of flexibele processen, omdat zij hun verbruik makkelijker kunnen verschuiven. Het vereist wel de juiste technische installaties en een contract met de netbeheerder.

Helpt een batterijopslagsysteem bij het omzeilen van netcongestie?

Een batterijopslagsysteem is een van de meest effectieve oplossingen bij netcongestie. Je slaat de zelf opgewekte energie op tijdens piekmomenten van productie en gebruikt die later wanneer de vraag hoog is, waardoor je minder een beroep doet op het net. Bovendien maakt een batterij je project aantrekkelijker voor netbeheerders, omdat je bijdraagt aan de stabilisering van het net in plaats van extra druk te veroorzaken. Dit kan ook je positie op een wachtlijst voor een nieuwe of uitgebreide aansluiting verbeteren.

Hoe lang duurt het gemiddeld voordat een nieuwe netaansluiting beschikbaar is in een congestiegebied?

De wachttijden variëren sterk per regio en type aansluiting, maar in zwaar belaste gebieden kan het oplopen tot 2028 of zelfs later voordat er nieuwe netcapaciteit beschikbaar is. Dit maakt het des te belangrijker om nu al te onderzoeken welke oplossingen je kunt inzetten die minder of geen extra netcapaciteit vereisen. Hoe eerder je een aanvraag indient en hoe beter je project aansluit op de prioriteringscriteria van de netbeheerder, hoe groter de kans op een snellere afhandeling.

Heeft netcongestie ook invloed op mijn duurzaamheidscertificeringen zoals BREEAM of de CO2-prestatieladder?

Netcongestie hoeft je duurzaamheidsdoelen niet in de weg te staan, mits je de juiste strategie kiest. Lokale energieopwek via bijvoorbeeld een solar carport of bikeport telt positief mee voor certificeringen zoals BREEAM, de CO2-prestatieladder en B Corp, juist omdat je onafhankelijker opereert van het fossiele stroomnet. Door opwek en verbruik slim te combineren laat je aantoonbaar zien dat je actief bijdraagt aan netontlasting, wat steeds vaker een vereiste of pluspunt is binnen deze kaders.

Wat is de eerste stap die ik moet zetten als ik wil verduurzamen maar te maken heb met netcongestie?

De eerste stap is een grondige analyse van je huidige energieverbruik, je beschikbare dakoppervlak of parkeerruimte, en de netcapaciteit op jouw locatie. Op basis daarvan kun je bepalen welke combinatie van oplossingen, zoals zonnepanelen, een solar carport, batterijopslag of laadinfrastructuur, het meest haalbaar is zonder afhankelijk te zijn van extra netcapaciteit. Gebruik de configurator op de website voor een eerste verkenning, of plan een afspraak met een specialist om een op maat gemaakt advies te ontvangen.